Bazı sanatçılar için kelimeleri bir araya getirmekte zorluk çekeriz. Kendilerinden o kadar etkilenmişizdir ki sözcükler düğümlenmiş gibidir adeta. Tiyatro, sinema, müzik, resim gibi bütün sanat dallarının dev isimlerinden söz ediyoruz. Etkileri o kadar büyüktür ki sadece isimlerini bile söylemek bütün övgülerin toplamı gibidir. Bu isimlerden birisi de şüphesiz Maggie Smith’dir.

Quartet’in Jean’i, Harry Potter’ın Profesör McGonagall’ı, III. Richard’ın York Düşesi, Downton Abbey’in Violet Crawley’i gibi birçok kişiye hayat vermiş bir isimdir Maggie Smith. İngiliz sanatının yelpazesi, kült bir ismidir. O kadar çeşitli bir kariyeri vardır ki kendisini tek bir sanat dalı ile bağdaştırmak hemen hemen imkansızdır. Kısacası sinemadaki başarısını konuşurken tiyatrodaki ismi söylememek büyük bir hata olur. Peki kimdir bu Maggie Smith? Gelin hep birlikte kendisini yakından tanıyalım.

Sahnelere Doğru Uzanan Bir Başarı Öyküsü

Birleşik Krallık günümüz dünyasında tiyatronun ölmeyeceği üç büyük ülkeden birisidir. Özellikle Londra’daki sanatsal atmosfer öylesine geniştir ki gittiğiniz zaman başta tiyatro olmak üzere birçok sanat dalında kendinizi besleyebilecek bir bütünlük ile karşılaşırsınız. Maggie Smith de bu atmosferin ortasında dünyaya gelmiştir.

Maggie Smith, 28 Aralık 1934 tarihinde Essex’in Romford kasabasında dünyaya gelmiştir. Çocukluğunun önemli bir kısmı İkinci Dünya Savaşı’nın gölgesinde geçmişti. Savaşın etkisi aslında birçok sanatçının hayatında önemli bir noktaya sahiptir. Keza Ian McKellen, Judi Dench, Desmond Llewelyn gibi isimler bunun canlı kanıtıdır.

Maggie Smith

Maggie Smith, annesinin ve babasının trendeki tanışma hikayesinden küçük bir çocuk olarak çok etkilendiğini söylemiştir. Ancak ailesi onun oyunculuğa olan tutkusuna gerekli özveriyi göstermemiştir. Hatta annesi başarısız olacağını düşünmüştür.

Dört yaşında ailesiyle birlikte Oxford’a taşındığı zaman oyunculuk hayatının ilk basamaklarını çıkmaya başlamıştır. 16 yaşına kadar Oxford Playhouse’da oyunculuk eğitimi almak için Oxford Lisesi’ni bitirmeye hedeflemiştir. Üstelik bu dönemin ilk yarısında İkinci Dünya Savaşı hızını hiç kesmeden devam ettirmektedir.

İlk Perde

Smith, liseyi bitirdikten sonra Oxford Üniversitesi Dramatik Topluluğu’nda ilk oyunculuk kariyerine başlamıştır. Shakespeare’in Twelfth Night oyununda Viola karakteri ile sahnelere ilk adımını atmıştır. Ardından hiç hız kesmeden Cinderalla (1952), RookeryNook (1953), Cakes and Ale (1953) ve The Government Inspector (1954) gibi birçok oyunda rol almaya devam etti ve isminden söz ettirir hale gelmiştir.

1960 yılına geldiğimiz zaman ise İngiltere Ulusal Tiyatrosu’nun yapı taşlarından birisi haline geldi. Kendisine gelen projelerin sayısı da bu şekilde artış gösterdi. Ancak kendisi her zaman daha gerçekçi ve daha anlamlı çalışmalar ortaya koymak istediği için her projenin içerisinde yer almadı.

Beyaz Perdede Maggie Smith

Maggie Smith, komedi dalındaki yeteneğini drama üzerinde de gösterdi. İngiliz tiyatro yönetmeni Laurence Olivier, Maggie Smith’i ilk gördüğünde bu yeteneğini fark etmiştir. Kendisi Smith için ‘’komedi dalında yetenekli olan birisi muhakkak drama dalında da yeteneğini gösterebilir’’ demiştir. Smith, bu şekilde Shakespeare’in Othello oyunundaki Desdemona karakterine hayat vermiştir. Olivier’a göre sahnede ondan daha hızlı hareket eden ve çabuk kavrayan çok az isim vardı.

Maggie Smith

22 yaşında ilk defa ekranlar karşısına Nowhere to Go filmdeki Bridget Howard karakteri ile çıktı. Kendisi her seferinde tiyatroyu daha çok istediğini söylese de sinema evreninde yeri gün geçtikçe arttı. Bu durum haliyle onu beyaz perdede görmek isteyenlerin sayısını arttırdı. Film yapımcıları Maggie Smith’i merkeze alan yapımlar ortaya koymaya çalıştı. Ancak içlerinden bir tane film oldukça önemli bir başarıya imza attı. Smith, The Prime of Miss Jean Brodie isimli filmde idealist bir kadın öğretmene hayat vermişti. Filmdeki rolü sayesinde sadece toplumsal cinsiyet farkındalığına dikkat çekmekle kalmayarak En İyi Kadın Oyuncu Oscar ödülünü kazandı.

1970 yılında Ulusal Tiyatroyu bırakan Maggie Smith çeşitli projelerde yer almaya devam etti. 1978 yılında California Suite isimli filmde canlandırdığı Diana Barrie karatkeri ile En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Oscar ödülünü kazandı. Maggie Smith hayatında 6 defa Oscar ödülüne aday gösterilmiş ve ikisini kazanmıştır. Aynı zamanda Triple Crown of Acting yani Üçlü Oyunculuk Tacı ödülüne sahip sınırlı sayıda kişiden birisidir. Kendisine İngiliz tiyatrosu ve sinemasına olan katkılarından dolayı İngiliz İmparatorluğu Düzeninin Kadın Komutanı unvanı verilmiştir.

Çok fazla kişi ile sahnede ve beyaz perdede rol arkadaşı olmuştur. Özellikle kendisi son zamanlarda beyaz perdede Judi Dench ile görmekteyiz. Ancak İkisinin arkadaşlığı eskiye dayanmaktadır. Mussolini ile Çay, Marigold Otelinde Hayatımın Tatili, Lavanta Kokulu Kadınlar filmlerinde beraber rol aldılar.

Bilinen İle Bilinmeyen Arasında Maggie Smith

21. Yüzyıl kuşağı için Maggie Smith daha popüler rollerde karşımıza çıkmaktadır. Özellikle Harry Potter serisi ve Downton Abbey dizisi bu konu en göze çarpan yapıtlardır. Kendisi bir seferinde bu yapımlar içerisindeki rollerinden tatmin olmadığını söylemiştir. Çünkü yeni kuşağın zihninde Profesör McGonagall rolü ile daha çok yer ettiğini belirtmiştir. Hatta bir seferinde küçük bir çocuğun kendisine ‘’sen osun, kediye dönüşen kadın’’ demesini örnek olarak gösterir. Smith’e hayatınızdaki en keyif almadığınız durum hangisi sorusuna Harry Potter’ın çekimleri sırasında karın altında cadı şapkası ile oturmak olduğunu söylemiştir.

Maggie Smith

Aslında bizlere geçmişte oynadığı rollerden daha fazla haz aldığını belirtmek istemiştir. Gerçekten de detaylı incelersek bu sözünde kendisi için ne kadar haklı olduğunu görebiliriz.

Tatmin olmadığı bu rollere bile çok büyük bir özveri ile yaklaşmıştır. Harry Potter serisinin 6. filmi olan Melez Prens’in çekimleri sırasında göğüs kanseri ile uğraşmıştır. Ancak çekimlerini bir an olsun aksatmamıştır. Downton Abbey dizisindeki Violet Crawley rolü ile 3 Emmy Ödülü kazanmıştır. Smith, diziyi hiç izlemediği ancak proje içerisinde yer almaktan mutluluk duyduğunu söyler. Dizi ile tanınmasının çok saçma olduğunu ve Downton Abbey’e kadar son derece normal bir hayat yaşadığı söylemiştir. Ancak bu durumu mizahi bir şekilde anlatmayı tercih eder.

Smith, Harry Potter’ın bütün filmlerinde oynasa da geçirmiş olduğu göğüs kanseri süreci tiyatro sahnesinden uzaklaşmasına neden oldu. Sahneye yeniden çıkmak konusunda çekimser olan Smith, 2019 yılında sevenleri ile A German Life isimli tek kişilik sahne oyununda bir araya geldi. Ancak oyun Covid-19 salgınından dolayı kısa süre sergilenebildi. Smith, bu süre içerisinde projede yer almayacağını söyledi. Oyunun senaristi Christopher Hampton, Maggie Smith’in muhteşem oyunculuğunu daha geniş kitlelere ulaştırmak istediğini belirtmiştir. Bu yüzden A German Life’ın filmini çekeceğini söylemiştir. Maggie Smith bu projede başrol olarak yer alacaktır.

Sonuç

Smith’e İngiliz tiyatrosu ve sinemasına olan katkılarından dolayı İngiliz İmparatorluğu Düzeninin Kadın Komutanı unvanı verilmiştir. Hepimiz koskocaman bir yüzyılın kadın sanatçısı ile tanıştık. Kendisini önümüzdeki süreçte daha fazla projede göreceğimizden eminim. Böylesine önemli isimleri her zaman bir bütün halinde bilmek son derece önemlidir. Ancak o zaman sanata verdikleri değeri net bir şekilde görebiliriz.

Bu çalışmamda yol haritamı belirlemem konusunda yardımcı olan sevgili Hira Tekindor’a çok teşekkür ederim.

Bunun gibi daha fazlası için:

BİBLİYOGRAFYA

ÖZGÜVEN, Ekin, Maggie Smith’li “A German Life” Oyunu Film Oluyor, Film Hafızası, https://filmhafizasi.com/maggie-smithli-a-german-life-film-oluyor/, Erişim Tarihi: (08.12.2021)

SAUNDERS, Emma, Downton Abbey film: 14 things you need to know, 13 Eylül 2019, BBC News, https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-49632788, Erişim Tarihi: (04.12.2021)

Wikipedia the free encyclopedia, Maggie Smith, https://en.wikipedia.org/wiki/Maggie_Smith, Erişim Tarihi: (06.12.2021)

CRACE, John, The Prime of Miss Jean Brodie by Muriel Spark, 13 Aralık 2008, The Guardian, https://www.theguardian.com/books/2008/dec/13/prime-of-miss-jean-brodie, Erişim Tarihi: (03.12.2021)

ANDERSON, Ken, THE PRIME OF MISS JEAN BRODIE 1969, 28 Şubat 2017, https://lecinemadreams.blogspot.com/2017/02/the-prime-of-miss-jean-brodie-1969.html, Erişim Tarihi: (05.12.2021)