Osman Hamdi Bey gibi öncü bir ismin bizim toplumumuz tarafından bu kadar az bilinmesi şaşırtıcı bir gercektir. Artnokta olarak bu gerçeği fark eder etmez, hemen bir yazı yazmak istedik. Biraz kendisinden, biraz da sanatçı kişiliğinden bahsedeceğiz. 6 meşhur eserini kısaca ele alıp, hepsini bir infografikle sizlere sunacağız.

Osman Hamdi Bey
Osman Hamdi Bey

Öncelikle bakalım bu meraklı ve yetenekli beyefendi kimmiş?

Osman Hamdi Bey Kimdir?

Osman Hamdi Bey, 30 Aralık 1842 yılında İstanbul’un Beykoz ilçesinde dünyaya gelmiştir. Osmanlı bürokrasisinde önemli bir adam olan babası İbrahim Edhem Paşa’nın sayesinde iyi bir eğitim almıştır.

Paris’de hukuk eğitimi almış, fakat bununla yetinmemiş, dönemin önemli ressamların atölyelerinde bulunarak kendini geliştirmiştir. (Özellikle dönemin ünlü ressamları Gerome (1824-1904) ve Boulanger (1824-1888) tarafından özel dersler almıştır.) Paris Güzel Sanatlar Okulu Ecole des Beaux Arts’da aldığı eğitimler, resim sanatı ile iç içe yaşamasının zemini oluşturmuştur.

Fakat Osmanlı İmparatorluğuna geri döndüğünde resim sanatına olan tutkusu tepki almıştır. Çünkü toplumsal anlamda resmin günah sayıldığı bir ortam söz konusuydu. Bu da aşması gereken problemlerden biriydi.

Osman Hamdi Bey

Bir Ressam, Arkeolog ve Müzeci

Yurda döndükten sonra devletin farklı kademelerinde görev alan Osman Hamdi Bey; 1881 yılında padişah tarafından Müze-i Hümayun, yani İmparatorluk Müzesinin (bugünkü İstanbul Arkeoloji Müzesi ) müdürü olarak görevlendirilmiştir. Böylece ressamlık haricinde, bir müzeci, tarihçi ve arkeolog gibi de hareket etmiştir. Ve bütün bu görevlerini başarıyla yerine getirmiştir.

Osman Hamdi Bey
Muhtemelen Sultan Abdülhamid’in Yıldız fotoğraf arşivlerinden, Osman Hamdi Bey (Bâlâ üniforması ile)CC BY-SA 4.0

Müzecilik görevi esnasında, İmparatorluk Müzesini geliştirmiş; bir Arkeolog gibi hareket ederek çeşitli noktalarda arkeoloji kazılar başlatmış ve önemli tarihi kalıntılara erişmiştir.

Osman Hamdi Bey’in çıkardığı önemli eserlerden biri, İskender lahdi

Ve yine Sultan II. Abdülhamit’in de desteği ile 1883 yılında bugünkü Mimar Sinan Güzel Sanatlar Fakültesi’nin ilk hali diyebileceğimiz Sanayi-i Nefise Mekteb-i Âlisi’ni eğitime açmıştır.

Son olarak belirtmekte fayda var, Osman Hamdi Bey 24 Şubat 1910 tarihinde İstanbul’da yaşamını kaybetmiştir.

Sanatı ve 6 Meşhur Eseri

Eserlerinde çok sık olarak Doğu-Batı ve yaşam-ölüm çatışmalarını ve bunlara ek olarak inanç ve benzeri güçlü duyguları işler.

Bazı eserlerinde oryantalist bir ressam, bazı resimlerinde ise bambaşka kimliklerde karşımıza çıkabilmektedir. Bizim ele alacağımız 6 eserin çoğunda oryantalist tavrı öne çıkar.

( “Nedir ya bu ‘oryantalist'”diyorsanız hemen buraya tıklayarak ‘Oryantalist Resimler ve Klişe Doğu Fantezisi‘ yazımızdan konu hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz.)

Bizim bu çalışmada ele aldığımız eserleri, tarihlerine göre kısa kısa açıklayarak siralarsak, dogulu insanın hem keyifciligini, hem de merakını gösteren ‘Okuyan Genç Emir’; yetenekli ve daha modern bir Doğulu kadın imajı çizen ‘İki Müzisyen Kız’; yine oryantalistlerin genelinin düşündüğünden göreceli olarak daha özgür bir kadın imajı yaratan ‘Gezintide Kadınlar’; Batının sömürüsünü ve Doğulu olanın hem üretici hem de edilgen oluşunu temsil eden ‘Halı Satıcısı’; Doğulu kadının değerini anlatan ‘Mihrap’ ve elbette son olarak gizemli ve bilinmez oryantalist dünyayı yansıtan ikonik eser ‘Kaplumbağa Terbiyecisi’ şeklinde aktarabiliriz.

Şimdi kısa aciklamalarıyla birlikte infografik üzerindeki eser bilgileri inceleyelim.

Osman Hamdi Bey