Sabahları yataktan kalkmak size de zor geliyor, tüm gün yatakta kalmak mı istiyorsunuz? Birçoğumuz yataktan çıkıp güne başlamak için yeterli motivasyon bulamıyoruz. Hatta genellikle gün içinde yatağa tekrar döneceğimiz zamanı iple çekiyoruz. Hiç yataktan çıkmadan da bir şeyler başarabilir miydik? Bunun cevabını belki de gelmiş geçmiş en büyük sanatçılardan ilham alarak vermek mümkün. Bu yazımızda, yatakta başyapıtlar yaratan 7 büyük sanatçıya bir bakış atacağız.

Salvador Dali

salvador dali yatakta
Dali Yatakta – Philippe Halsman

Dali’nin New York’ta kaldığı St. Regis otelde çekilen bu fotoğrafta, sanatçıyı projeksiyon ile deneyler yaparken görüyoruz. Fotoğrafı çeken ise LIFE dergisinin fotoğrafçısı Philippe Halsman. İki sanatçı arasındaki uzun süreli işbirliği sonucunda, 1948 tarihinde ortaya Atomicus isimli eser çıktı. Atomicus’un belki de en önemli özelliği, photoshop gibi programların olmadığı bir dönemde büyük bir ilham ve deneyler sonucu yaratılmasıydı. Bu ilhamın ise nereden geldiğini sanırım söylemeye gerek yok. Tabi ki Dali’nin hiç ayrılmadığı yatağı!

“Dali Atomicus”

Henri Matisse

henri matisse yatakta
Henri Matisse Regina Otel’deki dairesinde çalışırken

Bu fotoğrafta ise Fransız ressam Henri Matisse’i yatağında çalışırken görüyoruz. Matisse 1949 yılında kanserle mücadele ederken, aynı zamanda Vence Şapeli’ni (Matisse Şapeli olarak da bilinir.) tasarlamaktaydı. Çok fazla hareket edemediği, ve bazen yataktan bile çıkamadığı için, Nice şehrinde yaşadığı Regina Otel’deki yüksek tavanlı dairesini fabrika adını verdiğini bir çalışma alanına dönüştürdü. Burada asistanları ile birlikte şu anda da çok meşhur olan kağıt kesme tekniği üzerine çalışarak tasarımlar yaptı.

Frida Kahlo

Meksikalı ressam Frida Kahlo,1926 yılında otobüs kazası geçirdiğinde yalnızca 18 yaşındaydı. Bu kazanın sonucunda hayatı boyunca mustarip olacağı fiziksel acılar çekmeye başladı. Kazadan sonra bir dönem -yaklaşık üç ay boyunca- bütün vücudu alçıda ve tamamen yatağa bağlıydı. Annesi onun için yatakta kullanabileceği bir şövale yapmıştı. Ölene kadar, aralıklarla yatağında bu şövalede çalışmayı sürdürdü. En meşhur eserlerinden bazılarını da bu şekilde yaratmış oldu.

Frida Kahlo yatağında resim yaparken.

Andy Warhol

Uyku, Andy Warhol’un şair John Giorno’yu uyurken kaydettiği 5 saat 20 dakika oluşan bir film ve aynı zamanda sanatçının film çekmeye yönelik ilk atılımlarından bir tanesi. Anti-film olarak betimlenen bu eser, Warhol’un “sıradanı” gösterme arzusundan doğmuştu. Tabi bu deneme, filme giden birçok izleyicinin parasını geri istemesiyle sonuçlandı. Yine de, şu anda sanatçının en önemli eserleri arasında gösterilmekte.

Yoko Ono ve John Lennon

1969 yılında, Vietnam Savaşı sürerken, Yoko Ono ve John Lennon evlilikleri etrafında dönen ilgiliyi dünya barışını desteklemek adına kullanmaya karar verdiler. Çift, İnsan Hakları hareketinin oturma eylemlerinden ilham aldı. Bunun üzerine, Amsterdam’daki balayı tatilleri boyunca “yatakta kalma” eylemi sergilediler. Kaldıkları Hilton Otel’de iki hafta boyunca her gün sabah ve akşam 9 arasında dünya basınını ağırladılar ve savaş karşıtı fikirlerini tartıştılar.

yoko ono ve john lennon yatakta
Yoko Ono ve John Lennon Amsterdam’ki Hilton Otel’de.

Tracey Emin

Tracey Emin’in 1998’de yarattığı Yatağım isimli tartışmalara sebep olan eseri, aslında sanatçının biten ilişkisinin ardından yaşadığı depresyonu temsil ediyor. Günlerce yataktan çıkmayan Emin, sigara, alkol ve kendinden nefret etme arasında gidip gelen bir döngüye girmişti. Tracey Emin’in bu eseri her ne kadar “Herkes toplanmamış bir yatağı sergiyelebilir!” gibi eleştiriler alsa da, sanatçının meşhur cevabı şöyleydi: “Ama yapmadılar, değil mi?” Tate Müzesi’nde yerini alan eser açık arttırmada 2.546.500 pound karşılığında alıcı buldu.

Mark Twain

Sık sık yatağından yazdığı bilinen Mark Twain 1902’de New York Times’da şöyle demişti: ” Yazmayı bazen yatakta deneyin. Ağzımda bir pipoyla yatağa oturuyorum ve dizlerimin üstüne bir yazı tahtası koyup karalamalar yapıyorum. Düşünmek kolay iş, ve kelimeleri yazmak için parmaklarını oynatmak da öyle büyük bir iş değil.” 1906’da çekilen bu fotoğrafta ise Mark Twain’in biyografisi üzerine çalışmalar yaptığı görülüyor.

mark twain yatakta
Mark Twain yatakta anılarını yazarken.

Bunun gibi daha fazlası için: